تاریخ بزرگ: راهنمای کامل

۲۹ آذر ۱۳۹۲ ۲۶ دیدگاه

تاریخ بزرگ: راهنمای کامل

سلام

برای من دیدن مستندها حکم یه لذت بی انتها رو داره، مستند خوب این ویژگی رو داره که هیچوقت تاریخ مصرف نداره و همیشه و هر لحظه که بخواهی ببینیش ازش لذت میبری… من هرجوری ده فیلم و یا حتی پنج فیلم برتر زندگیم رو بخوام انتخاب کنم یکی از این دو مستند حتماً داخلش هستند… اگه بتونم میخوام چند پست آینده‌ام رو به مستندها اختصاص بدم که عمدتاً از نگاه عموم دور میمانند و باید معرفی بشوند تا لذت دیدنشون رو با همه دوستان به اشتراک بگذارم.

نمایی از فیلم باراکا

نمایی از فیلم باراکا

decorative-lines-3

مستند بعنوان یک شاخه اصلی صنعت سینما خودش به چندین زیرشاخه تقسیم میشه که میتونه تاریخی، سیاسی، اجتماعی، علمی و … باشه. من تو این پست میخوام یک مستند علمی-تاریخی-سیاسی-اجتماعی!! رو به شما دوستان معرفی کنم:

مستند تاریخ بزرگ

مستند تاریخ بزرگ

تاریخ بزرگ یا BIG History جدیدترین مستند تهیه شده توسط شبکه فوق العاده توانمند History است که امکان نداره مستنددوست باشید و کاری از این شبکه معظم ندیده باشید. معمولاً مستندهای تاریخی شکل روایی مشابهی رو دنبال میکنند و اینجوری هستند که مثلاً یک واقعه، شخصیت یا دوره تاریخی رو در نظر می‌گیرند و راجع به اون اطلاعات تاریخی و مستندات مشخصی رو ارائه میدهند. در مورد مستندهای علمی هم معمولاً مشابه همین رفتار در مورد یک پدیده علمی و … انجام میشود. این رویکرد خب برای ارائه یک تصویر و اسنپ شات کامل از یک دوره (پدیده) فوق العاده است، ولی یک ایراد بزرگ دارد که برای فهم درست تاریخ (و البته علم) نباید صرفاً یک برهه یا یک اتفاق را دید. این که مثلاً این که علت ساخته شدن شهر نیویورک بندری بودن و نزدیک بودنش به رودخانه هادسن است که یک گزاره نسیتاً صحیح است ولی کامل نیست.

مستند تاریخ بزرگ

مستند تاریخ بزرگ

مستند تاریخ بزرگ سعی کرده کمی از این نگاه و مدل روایی کلاسیک فاصله بگیره و به مانند یک کاراگاه توانمند قطعات مختلف پازل رو کنار هم سوار کنه و تصویر بزرگ تاریخ رو به شما ارائه کند. این جور نگاه سیستمی رو خیلی خیلی دوست دارم، زیرا علاوه بر اطلاعات، بینش هم به مخاطب میده و کمک میکنه تمرین کنیم که صرفاً لایه بیرونی یک اتفاق یا پدیده رو بعنوان همه حقیقت ندونیم. در ویدیوی زیر آنونس زیبای این مستند را میبینید:

decorative-lines-3

ریشه ساخت و نوع نگاه این مجموعه به تلاشهای مورخ بسیار خوشنام «دیوید کریستین – David Christian» و «بیل گیتس – Bill Gates» برای ایجاد یک دوره آموزش کل تاریخ بشر به همه جهانیان، برمی‌گردد. به گمان این دو، نگاه به تاریخ می‌بایست گستره‌ای از لحظه انفجار بزرگ (مهبانگ) تا زمان حاضر را در بر بگیرد و اگر مردم دنیا شناخت بهتری به این نوع نگاه به تاریخ پیدا کنند، آینده بهتری هم برای بشر محقق خواهد شد.

دیوید کریستین

دیوید کریستین

خود بیل گیتس (که وسط دانشگاه درسش رو ول کرد!) این کورس رو جذابترین دوره آموزشی میدونه که تابحال دیده و ازش استفاده کرده. استفاده از اون هم خیلی ساده است، در سایت به شکل کاملاً رایگان ثبت نام کرده و از محتوای آنلاین ویدیویی و خواندنی با زیباترین اینفوگرافی‌های ممکن به راحتی استفاده میکنید. جزئیات بیشتر رو میتونید در خود سایت ببینید. محتوای دوره محدود به تاریخ نیست و همونجوری که در ابتدا اشاره کردم کلی اطلاعات علمی بسیار به روز هم در کنارش به مخاطب داده میشه.

پروژه تاریخ بزرگ

پروژه تاریخ بزرگ

این دو نفر ایده آموزش جهانی تاریخ را در قالب پروژه تاریخ بزرگ (Big History Project) آغاز کردند و در کنفرانس TED در ۲ مارچ ۲۰۱۱ در کالیفرنیا دیوید کریستین پلن بزرگ آموزشی خود را طی یک ارائه مطرح کرد که پیشنهاد میکنم حتماً ببینید. (تاریخ کل جهان در ۱۸ دقیقه!). برای شناخت بهتر این پروژه دیدن این ویدیو بسیار جذاب و دیدنی هم پیشنهاد میشود:

decorative-lines-3ساخت مجموعه تلویزیونی هم یکی دیگر از گامهای آموزشی این پروژه است که از یکسال پیش دیوید کریستین با همکاری یکی از بهترین‌های این حوزه (ساخت مستند) در جهان یعنی کانال هیستوری آغاز کرده است. تا امروز که این پست رو مینویسم ۱۴ قسمت این مجموعه پخش شده و من با اینکه اطلاعات عمومی خوبی دارم ولی اذعان میکنم شاید ۸۰ درصد مطالب این مجموعه رو یا هیچوقت نشنیده بودم و یا ارتباط منطقی اش رو با پدیده های دیگه درک نکرده بودم. یک نکته بسیار جذاب این مجموعه صدای نریشن آن است که برعهده هنرپیشه فوق محبوب این روزها «برایان کرانستونBryan Cranston» است و حقیقتاً خیلی خوب از کار درآمده است.

برایان کرانستون

برایان کرانستون

نمیدونم چجوری حسم رو باید منتقل کنم فقط اینو بگم که هر قسمت رو با عطش و حرص یادگیری فراوان می‌بینم. هدف غایی این مستند اینه که در ده ساعت کل محتوای کورس پروژه تاریخ بزرگ را در قالب یک شکل نمایشی بسیار غنی ارائه کند.

من سعی میکنم خیلی کوتاه به برخی از نکات فوق جذاب ارائه شده در این مجموعه اشاره کنم:

decorative-lines-2a

  • بزرگترین دلیل محل قرارگیری شهر نیویورک بخاطر نمک بوده است.
  • توانمندی تخمگذاری در خزندگان اولیه بخشی از چرخه تکاملی اونها برای حفظ نمک بود.
تاریخ بزرگ

تاریخ بزرگ

  • اسب مهمترین دلیل تنوع زبانی میان اقوام مختلف بوده است.
  • همچنین اسب دلیل اصلی ایجاد شلوار بوده!
  • انتخاب اسب بعنوان بزرگترین یاور انسانها یک امر اجتناب ناپذیر از میان ۶٫۶ میلیون گونه جاندار بوده است.
  • یکی از دلایل جذابیت طلا برای پیشنیان ما، نحوه انعکاس نور در آب رودخانه ها و چشمه ها بوده است!
  • بزرگترین دلیل شکست ناپلئون، جنس دکمه های حلبی لباسهای ارتش فرانسویان بوده است!
  • یکی از مهمترین دلایل توانمندی و استیلای بریتانیا بر جهان، اعتیاد مردم انگلیس به چایی بوده است!
  • ارتباط تکنیک‌های شکار و مسیریابی انسانهای اولیه با چینش دکمه های تلفنهای امروزی!

  • اولین مهندسی ژنتیک تاریخ توسط گروهی از پیشینیان ایرانی در نزدیکی آذربایجان کنونی انجام شده و طی آن یکی از گامهای اصلی بزرگ شدن مغز انسان و پیشرفت آن انجام گرفت.
  • چرا انسان برخلاف اغلب پستانداران میتواند رنگ قرمز را ببیند و تاثیر آن بر روانشناسی وی چه بوده است.

و صدها مورد بسیار جذاب دیگر که هریک به تنهایی جذاب است ولی با یکدیگر، ترکیبی بسیار بینظیر ایجاد میکنند.

decorative-lines-2شاید باورتان نشه ولی همین الان که دارم برای خودم این مطالب را مرور میکنم هم از شناخت این ماتریکس عظیم از حقایق بشدت هیجان زده ام.

به من اعتماد کنید و حتی یک روز را هم برای دیدن این مستندها و البته استفاده از کورس تاریخ بزرگ تلف نکنید.

منابع:

پینوشت: بیل گیتس انسان بزرگی است، واقعاً کلام در بیان عظمت شخصیت و انسانیت وی ناتوان است.

پیروز و سربلند باشید

مسعود زمانی

۲۹ آذر ۱۳۹۲

–***–

«اگر از طریق فید (خوراک) من این نوشته را مطالعه می‌کنید، برای دسترسی مستقیم از این لینک استفاده کنید»

–***–

Categories: مستند

هایکوکتاب‌های یک مسعود

۲۷ آذر ۱۳۹۲ ۱۴ دیدگاه

هایکوکتاب‌های یک مسعود

سلام

با توجه به مطالبی که نیما و دکتر مجیدی نوشتند و آشنایی با این سایت خلاقانه، خیلی خیلی از ایده هایکوکتاب خوشم اومد و من هم تصمیم گرفتم که هایکوکتاب‌های خودم رو تو سایت بزارم، امیدوارم خوشتون بیاد:

decorative-lines-3

سلاخ‌خانه شماره‌ی پنج،

                و نیچه گریه کرد،

                                زندگی اینجوری است.

decorative-lines-3

چند تا لیس،

                کار از کار گذشت،

                                زندگی سراسر حل مسئله است.

decorative-lines-3

هدیه پرواز،

                مثنوی معنوی،

                                راهنمای جان‌های متعالی.

decorative-lines-3

عشقهای خنده‌دار،

                صد سال تنهایی،

                                زندگی در پیش رو.

decorative-lines-3

سمفونی مردگان،

                فرهنگ ایرانی،

                                در تیررس حادثه.

decorative-lines-3

قاتلان بدون چهره،

                خانه سیاه،

                                چراغ‌ها را من خاموش میکنم.

decorative-lines-3decorative-lines-2a

تکمیلی: این دو تا هایکوکتاب را هم از دست ندهید:

 

هایکوکتاب‌های کوتاه و بلند من – آوای ستاره دوردست

هایکوکتاب صندوقک

decorative-lines-2

پیروز و سربلند باشید

مسعود زمانی

۲۷ آذر ۱۳۹۲

–***–

«اگر از طریق فید (خوراک) من این نوشته را مطالعه می‌کنید، برای دسترسی مستقیم از این لینک استفاده کنید»

–***–

نسخه برای سیاره‌ای در حال گرم شدن: اسید سولفوریک

۲۰ آذر ۱۳۹۲ ۶ دیدگاه

نسخه برای سیاره‌ای در حال گرم شدن: اسید سولفوریک

سلام

فرض کنید در حال دیدن اخبار هستید و ناگهان گوینده خبر با هیجان بگوید:

امروز ده‌ها جت تجاری که با تجهیزات خاص تغییر کاربری یافته‌اند، در حال پاشیدن حجم بالایی از اسید سولفوریک در استراتوسفر هستند…

اولین واکنش شما به چنین خبری چه خواهد بود؟ حمله تروریستی؟ پیاده شدن افکار یک دانشمند دیوانه؟ محقق شدن یکی از تئوری‌های توطئه معروف؟ یا شاید بوقوع پیوستن اولین فازهای بوجود آمدن ماتریکس در دنیای واقعی؟ یا حتی امکان دارد فکر کنید در حال گوش دادن به یک نمایش رادیویی آپوکالیپتی هستید…

باید بگویم خیر، این طرح جدید ولی بشدت ترسناک، نتیجه تحقیقات ۲۵ ساله چند تن از برجسته ترین دانشمندان جهان در حوزه آب و هوا و در راس اونها آقای پروفسور David Keith برای کاهش دمای کره زمین است.آقای پروفسور دیوید کیت که فارغ‌التحصیل و استاد دانشگاه هاروارد در رشته فیزیک کاربردی است، در کتاب جدیدش با عنوان «پرونده‌ای برای مهندسی آب و هوا – A Case For Climate Engineering» فرآیند این عملیات را به صورت زیر توضیح داده است:

هواپیماهای تجاری که قادر باشند در ارتفاع ۲۰ مایلی پرواز کنند به تجهیزات خاصی مجهز شوند که توانایی پاشش کنترل شده مقادیر مشخصی از قطرات ریز اسید سولفوریک را در استراتوسفر، داشته باشند. قطرات اسید سولفوریک در برخورد با بخار آب باعث تشکیل «هواپخشAerosol» با قطری در ابعاد میکرومتری می‌شوند، این ذرات هواپخش سپس به کمک سامانه‌های هوایی کره زمین در تمام اتمسفر سیاره پخش شده و بخصوص به قطبها نیز میرسند، سپس این لایه همانند یک شیشه محافظ، باعث میشود که حدود یک درصد کمتر از انرژی تابشی خورشید به سطح زمین برسد و با این کار سپیدایی کره زمین یا planet’s albedo را افزایش میدهد. این کار باعث خواهد شد بخش زیادی از گرمای ایجاد شده توسط گازهای گلخانه‌ای (بخصوص CO2) خنثی شود.

جلد کتاب پرونده‌ای برای مهندسی آب و هوا

جلد کتاب پرونده‌ای برای مهندسی آب و هوا

در صورتیکه بر طبق برنامه پیشنهادی، این برنامه در سال ۲۰۲۰ عملی شود، با پاشیدن ۲۵،۰۰۰ تن اسید سولفوریک در استراتوسفر، نرخ گرم شدن زمین در همان سال اول به نصف کاهش پیدا میکند، ولی نکته مهم در این برنامه ادامه یافتن آن برای چندین دهه است و میزان اسید سولفوریک هم هرسال باید افزایش پیدا کند، بطوریکه در سال ۲۰۴۰ این میزان به ۲۵۰،۰۰۰ تن رسیده و در سال ۲۰۷۰ حدود ۱ میلیون تن خواهد بود. هزینه اجرای این برنامه سالانه حدود ۷۰۰ میلیون دلار خواهد بود. حداقل بازه زمانی اجرای این برنامه باید ۵۰ ساله باشد، زیرا در غیر اینصورت اثرگذاری آن بشدت کاهش می‌یابد. در طی این ۵۰ سال دولتها و شرکت‌های بزرگ وقت خوبی خواهند داشت تا کلیه آلاینده ها را از سیستم های تولیدی حذف و یا مکانیزمهای تبدیلی مدرنی برای آن بیابند.

 

البته ذکر این نکته هم الزامی هست که هم‌اکنون سالانه حدود ۵۰ میلیون تن انواع ترکیبات و آلاینده‌های گوگردی در لایه‌های بسیار پایینتر جو ریخته می‌شود که مقدار اسید سولفوریک پیشنهادی آقای دیوید کیت کمتر از ۵هزارم میزان کنونی است. این مقادیر اسید سولفوریک هرچند که مطمئناً بی‌خطر نیست، ولی حداقل یک راهکار کم هزینه و قابل اجرا برای این چالش پیش روی بشر، خواهد بود. براساس مطالعات سالانه یک میلیون نفر در کره زمین از آسیب‌های ناشی از همین آلاینده‌ها می‌میرند.

اثر گلخانه‌ای

اثر گلخانه‌ای

البته این راه‌حل بسیار آوانگارد، چالشهای محیط زیستی و اخلاقی و سیاسی بسیاری را در پی خواهد داشت… از یکسو بارانهای اسیدی، و یا اثرات آن روی گونه‌های جانوری و گیاهی حساس و اثر آن روی لایه اوزون و … فعالان محیط زیست را نسبت به این طرح بدبین میکند و از سوی دیگر این که چه کسی و در چه زمانی اجازه این کار را خواهد داشت، و اینکه هنوز کشورهای جهان نتوانسته اند روی هزینه (قیمت) آلاینده‌های کربنی به توافق برسند و یا اینکه یک کشور بهردلیل نخواهد در چنین طرحی مشارکت کند، باعث چالشهای سیاسی متعددی خواهد شد. ولی اگر بخواهیم جمع بندی کنیم بزرگترین چالش پیش روی این متد نه هزینه و نه پرسشهای محیط زیستی، بلکه چالشهای سیاسی خواهد بود.

پروفسور دیوید کیت - David Keith

پروفسور دیوید کیت – David Keith

این ایده البته چندان هم جدید نیست، در دهه ۷۰ یک دانشمند روسی به نام Mikhail Budkyo طرح نسبتاً خامتری از این ایده را مطرح کرده بود ولی بدلیل ترس از واکنشهای احساسی و غیر علمی نسبت به آن، مجامع علمی آن را مسکوت گذاردند. البته گویا در سالهای اخیر مقالات و پژوهشهای متعددی در این حوزه صورت گرفته است که عمدتاً با عنوان solar radiation management یا SRM شناخته می‌شوند.

 

تا اینجای کار در شبیه‌سازی‌های کامپیوتری همه چیز درست و بر طبق برنامه بوده ولی چنین طرحی بدلیل ریسک‌های معمول و البته ناشناخته نیاز به آزمایشات محیطی فراوانی دارند، ولی نکته مهم این است که زمان به سرعت در حال از دست رفتن است. عملکرد درخشان! بشر در ۱۵۰ سال اخیر چنان ضایعه‌ای برجا گذاره که اگر همین امروز هم تولید تمام گازهای گلخانه‌ای قطع شود، فرآیند بهبود و ترمیم ۱۰۰۰ سال طول میکشد و براساس محاسبات اگر تا قبل از ۲۰۴۰ اینکار صورت نگیرد(قطع تمام آلاینده!!!)، این فرآیند ترمیم کاملاً غیرقابل بازگشت خواهد بود. آقای دیوید کیت تاکید میکند که علیرغم تمام ریسک‌ها انجام اینکار ضروری است. تنها راه حل برای مشکل فعلی بشر، مهندسی آب و هوا (geoengineering) است. وی شرکت Carbon Engineering را نیز با این هدف تاسیس کرده است که ضمن اجرای این برنامه راه‌حل های مبتنی بر فناوری و نوآوری را برای حل مشکل گازهای گلخانه‌ای ارائه دهد.

شرکت Carbon Engineering

شرکت Carbon Engineering

منتقدان و مدافعان این روش همه متفق‌القول هستند که فناوری لازم برای اینکار محدودیت‌های بسیاری دارد و هیچ کس از پیامدهای آن مطمئن نیست، زیرا گرم شدن کره زمین ارتباط مستقیمی با انرژی خورشید ندارد، بلکه حبس شدن گرمای خورشید بخاطر اثر گازهای گلخانه‌ای است که باعث گرم شدن کره زمین میشود و شما با افزایش ضریب انعکاس اتمسفر انرژی جذب شده از خورشید را کاهش می‌دهید و معلوم نیست تاثیر این متد جدید بر خود اثر گلخانه ای چیست، همچنین اسیدی شدن آب اقیانوسها نیز از چالشهای جدی این متد است.

پروفسور دیوید کیت در حال پرزنت طرح خود

پروفسور دیوید کیت در حال ارائه طرح خود

decorative-lines-3

نکته و توضیح ضروری:

درست یا غلط افراد معمولی و دانشمندان زیادی در جهان هستند که به گرم شدن کره زمین اعتقادی ندارند و آن را توطئه‌ای از سوی شرکت‌های بزرگ و دولتمردان برای کسب درآمد از این موضوع می‌دانند. شرکتهای بزرگ برای تولید گازهای گلخانه‌ای باید مالیات زیادی بدهند و همچنین دولتها باید هزینه‌های زیادی به شرکت‌های خاصی (که عمدتاً از سوی سازمان ملل معرفی میشوند) پرداخت کنند تا آنها روی گرم شدن کره زمین تحقیق کنند. شرکت‌های بزرگ بدلیل قوانین مجبور هستند که از شرکتهای مشاور مشخصی در زمینه کاهش آلاینده‌ها بهره ببرند که عمده سهامداران آنها همان سیاست‌گذاران و منتقدان محیط زیست هستند (بعنوان نمونه آقای ال‌گور که یکی از بزرگترین چهره های حامی محیط زیست در دنیا شناخته میشود سهامدار عمده چندین شرکت مشابه است و یا مقامات نه چندان خوشنامی در سازمان ملل هم به همین شکل). برای اطلاعات بیشتر میتونید به سایتهای مختلف در اینباره سر بزنید یا قسمت سوم از فصل اول مستند “تئوری توطئه با جسی ونچورا” را ببینید. چنین مباحثی باعث شکل گرفتن یک تئوری توطئه بسیار معروف پیرامون این حوزه شده است که قضاوت را برعهده خود شما میگذارم.

تئوری توطئه با جسی ونچورا

تئوری توطئه با جسی ونچورا

decorative-lines-3

پینوشت: من متخصص این حوزه (آب و هوا و محیط زیست نیستم، اگر اشکالی و یا مورد اشتباهی بود خوشحالم می‌کنید گوشزد و اصلاح نمایید)

مسعود زمانی

۲۰ اذر ۱۳۹۲

منابع:

یک – برنامه گزارش کولبرت

دو – MIT Technology Review

سه – لوس آنجلس تایمز

–***–

«اگر از طریق فید (خوراک) من این نوشته را مطالعه می‌کنید، برای دسترسی مستقیم از این لینک استفاده کنید»

–***–